James Joyce: de hardloper

'Het speelveld op school wemelt van de jongens', schrijft James Joyce in A Portrait of the Artist as a Young Man. De protagonist heet Stephen Dedalus, een kleine, magere jongen met een bril. Hij is dus geen fan van voetbal en cricket: He kept on the fringe of his line, out of sight of his prefect, out of the reach of the rude feet, feigning to run now and then.

Toch wordt Stephen aangetrokken tot de sintelbaan van de school. Deze sintelbaan wordt zowel voor hardlopen als fietsen gebruikt en dat gaat niet altijd samen. Als Stephen er gaat hardlopen wordt hij dan ook omvergereden door een fietser, een 'sprinter': The fellows were talking together in little groups here and there on the playground. The fellows seemed to him to have grown smaller: that was because a sprinter had knocked him down the day before, a fellow out of second of grammar. He had been thrown by the fellow's machine lightly on the cinder path and his spectacles had been broken in three pieces and some of the grit of the cinders had gone into his mouth.

Daar houdt het nog niet mee op. De prefect komt in de klas vragen waar zijn bril gebleven is. Dedalus vertelt wat er is gebeurd, maar de prefect gelooft het voor geen cent: Hoho! The cinder-path! cried the prefect of studies. I know that trick. Lazy idle little loafer! cried the prefect of studies. Broke my glasses! An old schoolboy trick! Out with your hand this moment!  Stephen krijgt dan ongenadig slaag met het rietje op zijn handpalmen. Dat vermeerdert zijn ellende want nu kan hij ook niet meer schrijven. Stephen gaat dan zijn beklag het schoolhoofd. Die gelooft hem wel tot zijn grote plezier:

He bowed and walked quietly out of the room, closing the doors carefully and slowly. But when he had passed the old servant on the landing and was again in the low narrow dark corridor he began to walk faster and faster. Faster and faster he hurried on through the gloom excitedly. He bumped his elbow against the door at the end and, hurrying down the staircase, walked quickly through the two corridors and out into the air. He could hear the cries of the fellows on the playgrounds. He broke into a run and, running quicker and quicker, ran across the cinderpath and reached the third line playground, panting.

James Joyce was in zijn jeugd een uitstekende hardloper, hoewel het in zijn biografie maar een detail is. Volgens zijn broer Stanislaus stond zijn vensterbank vol bekers die hij vooral had gewonnen op de horde. Om onbekende redenen heeft Joyce er geen hardloopcarrière van gemaakt. Zijn roeping lag in de literatuur.

Je vindt dit fragment terug in het eerste hoofdstuk van A Portrait of the Artist as a Young Man.

Siegfried Lenz: brood en spelen

Siegfried Lenz wordt gerekend tot de drie grote na-oorlogse Duitse schrijvers. In de oorlog deserteerde hij en werd door de Britten krijgsgevangen gemaakt. Na de oorlog was Lenz nauw betrokken bij de SPD. Zijn novelle Brot und Spiele gaat over de keerzijde van succes. Lenz schreef het in 1959.

In Brot und Spiele kijkt een verslaggever vanaf de tribune naar zijn oude vriend Bert Buchner. Zij kennen elkaar uit het POW-kamp. Bert is na de oorlog tien kilometerloper geworden. Met veel succes en met olympische aspiraties. Het succes stijgt hem echter naar zijn hoofd. Bert raakt gokverslaafd en steelt geld uit de kassa van de sportwinkel waar hij werkt. Dan raakt hij ook nog eens kort voor de Spelen geblesseerd.

Bert loopt na zijn herstel zijn laatste wedstrijd gade geslagen door zijn oude kampvriend. Hij loopt  een uitstekende wedstrijd maar stort vlak voor de eindstreep in. Een slot dat je vaker aantreft in de hardloopfictie. Het zijn kennelijk toch doodlopers.

The Fast Men

Een geweldige hardlooproman! Leest als een trein, spannend en verrassend. De schrijver Tom McNab is een voormalig olympische sportcoach en was technisch directeur bij de film Chariots of Fire. The Fast men lees je in een adem uit! 

The Fast Men gaat over een reizend Shakespeare-gezelschap dat zijn geld vooral verdient met twee sprinters Buck en Billy Joe en hun coach professor Moriarty. We schrijven 1875, de nadagen van het wilde westen. Het grote geld komt uit het circus van weddenschappen en bookmakers. Het gaat dus niet om winnen, maar om verdienen dus bedrog is aan de orde van de dag. En het bedrog komt in alle soorten en maten. Zelfs het uitschakelen van de eigen kampioen. Ook acteertalent komt van pas.

Elk hoofdstuk van het boek is een afgerond verhaal. In een van de hoofdstukken moeten Buck en Billy Joe aan een indianenstam ontkomen. Ze krijgen een pijlschot voorsprong. Twee sprinters op de lange afstand tegen indianen die getraind zijn als afstandslopers en boogschutters:
 

The Fast Men is zonder twijfel de beste hardlooproman aller tijden.